Uitgebreide gids over stamceltherapie bij systemische lupus erythematosus (SLE). Bewijs voor MSC-immunomodulatie, HSCT-uitkomsten en wat lupuspatiënten realistisch kunnen verwachten.
Systemische lupus erythematosus (SLE) wordt aangedreven door autoreactieve B- en T-lymfocyten die anti-dsDNA-antilichamen produceren en meerdere orgaansystemen aanvallen. MSC-therapie benadert lupus via het herstellen van het immuunsysteem: MSC's uit Wharton's gelei onderdrukken de activatie van autoreactieve B-cellen via direct celcontact en de afgifte van IDO/PGE2, herstellen het aantal en de functie van regulatoire T-cellen, verminderen TNF-α en IL-6 die de ontstekingscyclus van opflakkeringen aandrijven, en beschermen nieren, gewrichten en huid tegen aanhoudende auto-immuunaanvallen.
Gepubliceerde onderzoeken van meerdere groepen (Sun et al. 2010, Wang et al. 2014, Liang et al. 2018) met allogene MSC-therapie bij refractaire SLE en lupusnefritis melden responspercentages van 60-75% na 12 maanden, waaronder verlagingen van SLEDAI-scores, anti-dsDNA-antilichaamtiters en proteïnurie. Patiënten met actieve lupusnefritis die niet reageren op standaard immunosuppressie (mycofenolaat, hydroxychloroquine) vertonen de sterkste bewijsbasis. Diverse patiënten bereikten na MSC-therapie een aanhoudende remissie zonder voortdurende immunosuppressie.
Standaardbehandeling bij SLE (hydroxychloroquine, corticosteroïden, azathioprine, mycofenolaat, belimumab) onderdrukt de symptomen zonder de onderliggende immuundysregulatie aan te pakken en brengt aanzienlijke langetermijntoxiciteit met zich mee (botverlies, infectierisico, orgaanschade). MSC-therapie heeft tot doel de immuundisfunctie te herstellen in plaats van deze chronisch te onderdrukken — waardoor de medicatiebelasting op de lange termijn mogelijk afneemt. Het wordt gepositioneerd als aanvulling op of vervolgstap na de standaardbehandeling, niet als vervanging, en de geschiktheid van de patiënt wordt individueel beoordeeld.
